Schaamte rondom een psychische aandoening is iets wat bij veel mensen voorkomt, zowel bij jongeren als volwassenen. Velen durven niet te praten over hun psychische klachten of zoeken uit schaamte geen hulp. Toch is het belangrijk om te weten dat jij je nergens voor hoeft te schamen en dat juist praten je kan helpen. We delen er graag meer over in dit artikel.

Schaamte rondom psychische aandoening is absoluut NIET nodig

Het is niet zomaar dat de overheid de campagne ‘Hey! Het is oké’ gestart is om depressie meer bespreekbaar te maken. Ruim 800.000(!) mensen in Nederland hebben last van een depressie. Vooral jongeren tussen de 13-18 jaar en vrouwen tussen de 18-35 jaar. Het blijkt dat velen wel willen praten over hun gevoelens of situatie, maar grotendeels vind het moeilijk het gesprek te beginnen. Door familie en vrienden wordt zo’n onderwerp vaak vermeden omdat ze bang zijn de ander te kwetsen of niet weten hoe ze er mee om moeten gaan.

Schaamte voor psychische klachten

Het stomme is dat wanneer iemand een been breekt, iedereen hier begrip voor heeft. Ook voor de persoon met het gebroken been is dit niet iets wat hij/zij zichzelf kwalijk zou nemen. Kan gebeuren, toch?

Bij een psychische aandoening, zoals een depressie, angst, anorexia of borderline wordt vaak totaal anders gereageerd. Ook de persoon om wie het gaat kan het zichzelf kwalijk nemen, terwijl een depressie je net zo goed kan overkomen dan een gebroken been. Echter gaat een psychische aandoening vaak gepaard met schaamte, onbegrip en eenzaamheid.

Mensen met een depressie vinden het vaak moeilijk om te praten, en de maatschappij vindt het moeilijk om er goed op te reageren.

Toch is een depressie – of iedere andere psychische aandoening – niet iets waar jij je voor hoeft te schamen. Er zijn omstandigheden en factoren geweest die eraan bij hebben gedragen dat jij in een situatie zit zoals die nu is. En dat is vervelend, maar niet jouw schuld. Je mag hiervoor hulp zoeken, daar is absoluut niets mis mee. Het is juist heel sterk om dit wél te doen.

schaamte psychische aandoening

Hulp zoeken = goed voor jezelf zorgen

Als je last hebt van psychische problemen wil je hier natuurlijk mee geholpen worden, zodat je er weer vanaf komt. Echter is het vaak een hele stap om ook daadwerkelijk hulp te vragen waardoor veel jongeren en volwassenen lange tijd met hun probleem rondlopen wat het vaak alleen maar erger maakt.

Hulp zoeken is niet stom, zwak of iets om je voor te schamen. Het laat juist zien dat jij goed voor jezelf zorgt en wil werken aan de klachten die je hebt. Maar waarom voelt dit dan zo zwaar?

Het zoeken van hulp is tegelijkertijd een bevestiging voor jezelf dat je echt hulp nodig hebt, omdat het je niet meer alleen lukt om eruit te komen. Die bevestiging is natuurlijk onwijs confronterend, “Ik heb dit toch niet nodig, zó slecht gaat het toch niet..?”, waardoor je door jezelf wordt tegengehouden om de stap te zetten. Daarnaast kan het zijn dat je bang bent voor wat anderen zullen vinden van je keuze. Iets waar jij je absoluut niet mee bezig hoeft te houden (want wat maakt het uit wat anderen denken), maar wat wel vaak meespeelt.

Durf hulp zoeken te zien als ‘goed voor jezelf zorgen’. Net zoals je je fruit en groenten eet, voldoende water drinkt en regelmatig doucht is het ook belangrijk om op mentaal vlak goed voor jezelf te zorgen. En als daar hulp bij nodig is, dan is dat zo. Als dit iets is wat je uiteindelijk verder gaat helpen, is het absoluut de moeite waard om je over die confrontatie heen te zetten en een afspraak te maken. Als je niet direct naar een psycholoog wilt, kun je via de huisarts terecht bij een POH-GGZ ondersteuner. Dit is een praktijkondersteuner bij de huisarts vanuit de GGZ. Dit is een redelijk laagdrempelig waardoor het wellicht wat makkelijker is om de stap te zetten.

Lees ook: Waarom praten over fysieke of psychische klachten zo belangrijk is >>

Tips om schaamte los te laten

Het zal niet zo zijn dat je morgen al je schaamte verloren bent en nergens meer last van hebt. Maar onderstaande tips kunnen het wellicht wat draaglijker maken.

  • Het is niet jouw schuld; jij hebt niet gekozen voor deze situatie. Het is je niet overkomen omdat je zwak bent of niet goed genoeg. Het overkomt je, en dat is heel vervelend. Maar niet jouw schuld.
  • Iedereen heeft wel iets; misschien een schrale troost, maar het kan fijn zijn om te weten dat iedereen wel wat heeft. Bij de een is het zichtbaar, bij de ander onzichtbaar en bij de een net wat meer aanwezig dan bij de ander.
  • Zie in hoe sterk je bent; het kan behoorlijk pittig zijn om te leven met een psychische aandoening. Maar jij stapt wel iedere dag je bed uit om weer te vechten en iets te maken van je dag. Daar is behoorlijk wat moed en kracht voor nodig.
  • Je bent niet de enige; er zijn onwijs veel mensen die last hebben van psychische klachten, of dit nou een depressie is, een eetprobleem, angsten of iets anders; veel mensen struggelen hiermee. Je bent niet alleen.
  • Jij bént je aandoening niet; dat je een psychische aandoening hebt, wil niet zeggen dat dit jouw hele identiteit bent. Jij bent een mooi mens met normen, waarden en kwaliteiten. Durf in te zien dat jij méér bent dan je psychische aandoening; want dat ben je!
  • Jij bent goed zoals je bent; aii, misschien een moeilijke om in te zien als je last hebt van psychische klachten. Maar het is onwijs belangrijk om jezelf te omarmen en lief te hebben. Weet dat jij goed bent zoals je bent. De klachten die je hebt, maken jou niet minder als persoon.

Het hebben van psychische klachten is al moeilijk genoeg, laat staan als je daarnaast ook nog moet dealen met emoties zoals schaamte. Weet dat jij in deze situatie terecht bent gekomen zonder hier daadwerkelijk voor te kiezen. Het is niet jouw schuld en het is meer dan oké om hulp te zoeken. Het gaat je absoluut lukken om hier uit te komen, maar dit heeft tijd nodig. Gun jezelf die tijd ook.

Wil je in de tussentijd liever anoniem bij iemand jouw verhaal delen? Dan kun je contact opnemen met Sensoor, zij zijn 24/7 bereikbaar om naar jouw verhaal te luisteren.

 

Hoe ga jij om met schaamte rondom een psychische aandoening?

Blijf op de hoogte van ECJP via Facebook en Instagram

Lettertype vergroten
Draai contrast om